Zillow'dan Ev Bakmak: İlan Okuma ve Dolandırıcılık Tespiti

Amerika'da ev bakmanın yolu internet. Zillow, Apartments.com, Trulia, Realtor.com... Bunlar en bilinen siteler.

Ama ilan okumak Türkiye'deki gibi değil. Her şey İngilizce, her terim farklı, bir de dolandırıcılar var. Yanlış anlarsan ya kötü bir eve taşınırsın ya da paranı kaptırırsın.

Şimdi ilan nasıl okunur, nelere dikkat edilir anlatıyorum.

İlandaki Terimler Ne Anlama Geliyor?

Studio: Stüdyo daire. Yatak odası ayrı değil, her şey tek odada. 1BR / 2BR: 1 yatak odalı / 2 yatak odalı. 1BA / 2BA: 1 banyo / 2 banyo. SQFT: Square feet. Metrekare değil, feet kare. 1 sqft = 0.092 m². 800 sqft = yaklaşık 74 m². Utilities included: Su, elektrik, doğalgaz faturaları kiraya dahil mi? Genelde su dahil olur, elektrik ve gaz ayrı. Washer/Dryer in unit: Daire içinde çamaşır makinesi ve kurutucu var mı? Yoksa ortak kullanım (shared laundry) olabilir. Laundry on-site: Bina içinde çamaşır odası var. Parking: Otopark. Street parking (sokakta park), garage (kapalı garaj), driveway (özel araba yolu). Pet policy: Evcil hayvan politikası. "Cats OK", "Dogs OK", "No pets" yazar. Security deposit: Depozito. Genelde 1 aylık kira. Bazı yerlerde 1.5 katı. Application fee: Başvuru ücreti. Genelde $30-75 arası. İade edilmez. First, last, security: İlk ay kirası + son ay kirası + depozito. Yani taşınırken 3 aylık kira birden ödemen gerekebilir.

DURUM TESPİTİ: İlanda "cozy" yazıyorsa küçük demek. "Charming" eski demek. "Fixer-upper" ise tadilat lazım demek. Emlakçılar iyi şeyler söyleyip kötüyü gizler. Satır arasını oku.

Dolandırıcılık Tespiti

Amerika'da ev kiralama dolandırıcılığı çok yaygın. Özellikle yeni göçmenleri hedef alıyorlar. Dikkat etmen gereken kırmızı bayraklar:

1. Fiyat piyasanın çok altında. 5 odalı ev, merkezde, $500 kira. Gerçek olamayacak kadar iyi bir fiyat. O zaman gerçek değildir.

2. "Önce parayı gönder, sonra anahtarı al." Dolandırıcılar "Ben şehir dışındayım, önce depozitoyu gönder, ben sana anahtarı postalarım" der. SAKIN. Asla görmeden, gezmeden para gönderme.

3. İlandaki fotoğraflar çok profesyonel. Bazen başka bir şehrin lüks dairesinin fotoğraflarını kullanırlar. Google'da "reverse image search" yaparak fotoğrafların gerçek olup olmadığını kontrol edebilirsin.

4. Sadece email veya mesajla iletişim. Yüz yüze görüşmek istemiyorlarsa, telefonla konuşmak istemiyorlarsa dolandırıcıdır.

5. "Acil, hemen karar ver" baskısı. "Bugün karar vermezsen başkasına gider" derler. Acele karar verdirmeye çalışanlar genelde dolandırıcıdır.

6. Western Union, MoneyGram, Bitcoin. Kira ödemesi olarak bunları isteyenlerin hepsi dolandırıcı. Kira ödemesi banka havalesi veya çek ile yapılır.

UYARI: Asla görmediğin bir ev için para gönderme. Gerçek emlakçılar ve ev sahipleri, evi gezmeden para istemez. İsteyen varsa direkt kapat.

İlan Nasıl Okunur?

İlanda şu bilgilere bak:

1. Kira miktarı ve ek masraflar. Kira $1,500 yazıyor ama altında "plus utilities" yazıyorsa kira sadece çıplak kira. Su, elektrik, gaz, internet, çöp... bunlar ayrı. Toplam masrafı sor.

2. Isıtma ve soğutma. "Gas heating, central AC" en iyisi. "Electric heating" pahalı olabiliyor. "Window AC unit" yazıyorsa yazın sadece oda soğutuyor, merkezi sistem yok.

3. Konum. "Walking distance to subway" veya "Close to public transit" yazıyorsa toplu taşımaya yakın. Arabasız yaşayacaksan buna dikkat et.

4. Kira süresi. "12-month lease" standart. "Month-to-month" aylık kiralama daha esnek ama genelde daha pahalı.

5. Kredi skoru şartı. İlanda "Credit score 650+" yazıyorsa skorun altındaysan başvurma. Bazı ilanlarda "No credit check" yazar, bunlar yeni gelenler için ideal.

Zillow'da ilanı kendim gönderebilir miyim? Zillow genelde emlakçılar ve profesyonel ev sahipleri içindir. Bireysel ilanlar için Craigslist veya Facebook Marketplace daha uygun. Ama Craigslist'te dolandırıcı daha çok.

Başvuru yapmadan önce evi görmek şart mı? Şehir dışından geliyorsan video tur iste. Zoom'da gezdirelim de. Gezmeden kiralama. Ben öyle yapıyorum, "FaceTime tour" yapabiliyor musun diye soruyorum.

Pazarlık yapılır mı? Amerika'da kira pazarlığı Türkiye'deki kadar yaygın değil. Ama uzun süreli kiracı olacaksan veya birkaç ay boş duran bir evse pazarlık dene. "12-month lease yaparsam fiyatta esneme olur mu?" diye sor.

Zillow'da ev bakmak keyifli ama dikkatli olmak lazım. İlanı iyi oku, terimleri bil, şartları anla. Bir de şu önemli: her gördüğün eve kanma, birden fazla seçeneğin olsun. Çünkü Amerika'da iyi evler 24 saat içinde kiralanıyor. Hızlı olmalısın ama dikkatli de.

Ben Zillow'da günde 30-40 ilan tarar, 5-6 tanesine başvuru yapardım. Ortalama 2 haftada ev buldum. Sabır ve hız.

Hadi kolay gelsin.