J-1 Vizesi: Staj, Değişim Programı ve Summer Work Travel
Vize & GöçJ-1 vizesi, Amerika'ya gelmek için en kolay yollardan biri. F-1 gibi okula kayıt olmana gerek yok, H-1B gibi şirket sponsorluğu da istemiyor. Bir program buluyorsun, sponsor kurum aracılığıyla başvuruyorsun, geliyorsun.
Türkiye'den en çok kullanılan J-1 kategorileri: Summer Work Travel (SWT), staj (Intern), araştırmacı (Research Scholar), ve kamp danışmanlığı (Camp Counselor).
Ben SWT ile gelen o kadar çok insan tanıdım ki anlatamam. Kimi 3 ayda para biriktirip Türkiye'ye döndü, kimi Amerika'da kaldı, yolunu buldu.
Summer Work Travel (SWT)
Bu program üniversite öğrencileri için. Yaz tatilinde 3-4 ay Amerika'da çalışıp seyahat ediyorsun. Türkiye'de en bilinen J-1 türü.
Kimler başvurabilir? Üniversitede okuyan öğrenciler (örgün eğitim, en az 1 yıl tamamlamış olmak lazım).
Sponsor kurumlar: Türkiye'de bir sürü acente var. İnterExchange, CIEE, Intrax, CCUSA... Bunlar sana iş bulmuyor, sadece vize sürecini yönetiyor. İşi kendin buluyorsun.
İş seçenekleri: Genelde turizm sektörü. Restoran, otel, lunapark, dondurmacı, otel resepsiyon. Deniz kenarında bir yerde çalışırsan bonus.
Kazanç: Saatlik $10-$18 arası. Haftada 30-40 saat. 3 ayda eline $4,000-6,000 net geçer. Türkiye için iyi para ama Amerika'da yaşam pahalı, o yüzden bir kısmı kiraya gidiyor.
DURUM TESPİTİ: SWT bir iş programı değil, kültürel değişim programı. Amacın çalışmak değil, Amerikan kültürünü görmek, İngilizceni geliştirmek, seyahat etmek. Sürekli çalışıp para biriktirmeye çalışırsan programın ruhunu kaçırırsın.
J-1 Staj (Intern)
Üniversite öğrencisi veya yeni mezunlar için. 12 aya kadar Amerika'da staj yapabiliyorsun.
Kimler başvurabilir? Örgün eğitimdeki öğrenciler veya mezuniyetten sonraki 12 ay içinde.
Sponsor kurum: INTRAX, Cultural Vistas, AIFS gibi kurumlar var.
İş bulma: Stajı kendin buluyorsun. Amerikan şirketlerine başvuruyorsun. Sponsor kurum "trainee" statünü onaylıyor. Teknik olarak maaş alabilirsin, ama "staj" olduğu için genelde düşük ücretli oluyor.
Süre: 12 aya kadar. STEM alanlarında 18 aya uzayabiliyor.
J-1 Research Scholar
Akademisyenler ve araştırmacılar için. Doktora sonrası araştırma, üniversitelerde misafir araştırmacılık. 5 yıla kadar Amerika'da kalabiliyorsun.
Kimler başvurabilir? Akademisyenler, doktora mezunları, üniversite araştırmacıları.
Sponsor: Üniversitenin kendisi sponsor oluyor. Dışarıdan bir kurumla çalışmana gerek yok.
Başvuru Süreci
- Program seç. SWT, staj, araştırmacı... hangi kategori sana uygun?
- Sponsor kurum bul. SWT için Türkiye'deki acenteler, staj için Cultural Vistas gibi kurumlar.
- DS-2019 al. Sponsor kurum sana DS-2019 formunu veriyor. Bu form J-1'in karşılığı, F-1'deki I-20 gibi.
- SEVIS ücreti öde. $220 (J-1 için F-1'den ucuz).
- DS-160 doldur. Standart vize başvuru formu.
- Mülakat. Konsolosluğa git. SEVIS ödendi mi, DS-2019 hazır mı, pasaport geçerli mi? Mülakatta "program bitince dönecek misin?" sorusuna hazırlıklı ol.
J-1'in 2 Yıllık Kuralı (212(e))
Bu çok önemli. J-1 vizesiyle Amerika'da bulunduktan sonra, bazı durumlarda Türkiye'ye dönüp 2 yıl yaşamak zorundasın. Bu sürede Green Card veya H-1B alamıyorsun.
Kimler için geçerli:
- Devlet tarafından finanse edilen programlar
- Meslek listesinde (Skills List) olan alanlar
- Türkiye'de ikamet ediyorsan çoğu J-1 bu kurala takılıyor
Çözüm: Waiver (muafiyet) başvurusu yapabiliyorsun. Ama süreç uzun. J-1'e başvurmadan önce bu kuralı bil, ona göre plan yap.
J-1 ile Green Card alınır mı? 2 yıllık kuralına takılmadıysan evet. Ama çoğu Türk vatandaşı bu kurala takılıyor. Waiver alman lazım.
J-1'den sonra Amerika'da kalınır mı? Evet. Turist vizesine geçemezsin, ama F-1 (okul) veya H-1B (iş sponsorluğu) ile kalabilirsin. Ya da waiver alıp Green Card başvurusu yaparsın.
J-1 staj yaparken ailem gelebilir mi? J-2 vizesi ile eş ve çocuklar gelebiliyor. J-2 çalışma izni alabilir ama önce başvuru yapması lazım.
J-1, Amerika'ya ilk adım için en iyi seçeneklerden biri. SWT ile gel, İngilizceni geliştir, Amerikan sistemini gör, sonra yolunu çiz. Birçok Türk J-1 ile gelip Amerika'da kaldı. Sen de yapabilirsin.
Hadi kolay gelsin, sorularını yorumlara yaz.